Social Media Insight |

Tương lai của thực phẩm tươi sống: Bài học từ đại dịch

1 năm biến động

Theo 1 báo cáo được Deloitte thực hiện, 9 trên 10 người cho rằng thực phẩm tươi sống mang lại niềm hạnh phúc cho họ. Mặc dù đã có những trở ngại nhất định trong mùa dịch, ngành thực phẩm đang vươn mình để vượt qua khó khăn. Đằng sau những thành công, ngành thực phẩm đã phải vượt qua rất nhiều khó khăn, khi mọi người dần có nhận thức hơn về sức khỏe bản thân trong đại dịch cùng với những khó khăn về tài chính đã thay đổi hành vi của người tiêu dùng thời gian qua. Ngành thực phẩm giờ đây đối diện với những gián đoạn trong hành vi mua bán của người tiêu dùng, cùng với việc điều chỉnh sắp xếp lại những ưu tiên của mình.

Lẽ tất nhiên, ngành thực phẩm cần tập trung vào một vài vấn đề chính

  • Hành vi của người tiêu dùng thực phẩm tươi sống đã thay đổi như thế nào so với thời điểm trước dịch và những thay đổi nào sẽ tiếp tục tồn tại sau đại dịch?

  • Hành vi của người tiêu dùng trong thời kỳ đại dịch có chỉ ra rằng đã đến lúc xác định lại các phân khúc người tiêu dùng? Nếu vậy, làm thế nào để có thể phục vụ các phân khúc mới tốt nhất?

Báo cáo của Deloitte về người dùng thực phẩm tươi sống năm 2020 sẽ nhìn vào các thói quen mới được hình thành cũng như những thay đổi trong tư duy của người tiêu dùng – đều là những di chứng để lại từ đại dịch vừa qua. Báo cáo sẽ nhìn lại những chủ đề đã được đề cập trong báo cáo năm 2019 để so sánh những thay đổi của người tiêu dùng trước đại dịch so với hiện tại.

Đại dịch thay đổi hành vi mua hàng và các giá trị mang lại

Dịch Covid đã thay đổi thói quen đời sống hằng ngày của chúng ta, vì vậy không ngạc nhiên khi thói quen mua sắm thực phẩm cũng thay đổi

Ít lượt mua sắm đi

54% số người trả lời rằng họ cảm thấy stress khi phải mua sắm tại cửa hàng, dẫn đến việc mua sắm ít đi. So với 2019, con số này đã tụt đi 1 nửa đối với những người thường xuyên đi mua sắm thực phẩm trong tuần; những người từ bỏ thói quen thường xuyên này chuyển sang đi mua thực phẩm chỉ 1-2 ngày/tuần. Đây là 1 tin không tốt với thực phẩm tươi sống, những loại thực phẩm có thể bị ôi nếu để lâu ngày. Không những thế, những khách hàng thường xuyên lại là nguồn thu chủ lực. Ngoài ra, những khách hàng mua thực phẩm tươi sống ít nhất 1 lần 1 tuần chiếm tới 80% doanh thu của các siêu thị, vì vậy giảm số lượng khách hàng là tin không vui với các siêu thị. Xu hướng này được dự đoán sẽ tiếp tục trong tương lai, khi người tiêu dùng cảm thấy không an toàn để đến các cửa hàng, ngay cả khi các các nước đã kiểm soát được dịch bệnh.

Thay đổi về mặt hàng mua sắm

Đứng trước đại dịch, người tiêu dùng có thói quen tích trữ đồ ăn để chuẩn bị. Việc tăng cường nhu cầu cùng với những giới hạn cung cầu xuất hiện ở nhiều ngành hàng, trong đó có cả thực phẩm tươi sống. 65% người tiêu dùng trả lời rằng có ít nhất 1 lần họ không thể mua rau tươi vì hết hàng, 25% người tiêu dùng trả lời rằng việc thiếu rau sạch trong siêu thị là thường xuyên. Qua đó, sau khi khách hàng gặp vấn đề hết hàng nhiều lần như vậy, họ sẽ chuyển sang mua sắm ở 1 siêu thị khác, dẫn đến việc hao hụt doanh thu. Với việc các hệ thống mua bán trực tuyến đang ngày càng thịnh hành để phục vụ nhu cầu mùa dịch, tỷ lệ thất thoát khách hàng sẽ ngày càng cao với các siêu thị.

Thông qua các hành động tích trữ thực phẩm, người tiêu dùng ngày càng mua nhiều loại thương hiệu cho nhiều thực phẩm khác nhau. Biểu đồ 2 chỉ ra cách xử lý của người tiêu dùng khi đối diện với việc cháy hàng mặt hàng thực phẩm tươi sống. Đáng chú ý, hơn nửa số lượng người tiêu dùng trả lời rằng họ sẵn sàng tìm những mặt hàng thay thế ở khu vực đông lạnh, hoặc là không sử dụng thực phẩm tươi sống nữa. Tuy nhiên, hầu như rất ít khách hàng trả lời rằng họ sẵn sàng chuyển siêu thị khác để mua thực phẩm tươi, vì tâm lý sợ dịch muốn di chuyển ít nhất có thể. 

Dự đoán được nhu cầu của người tiêu dùng là điều thiết yếu để có thể chuẩn bị sẵn thực phẩm tại cửa hàng và siêu thị. Khi được hỏi về mặt hàng thay thế khi sản phẩm chính hết hàng, khoảng một nửa số người tiêu dùng khẳng định họ sẵn lòng trung thành với mặt hàng thay thế, và xu hướng này có thể vẫn tiếp tục tồn tại ngay cả khi đại dịch đã hết. Để có thể sử dụng hệ thống phân tích dữ liệu một cách chính xác, các siêu thị và các bên cung cấp dịch vụ cần lưu ý những thay đổi về hành vi cũng như những xu hướng mới xuất hiện trên. 

Thay đổi giá trị khách hàng trân trọng

Giá tiền vẫn là yếu tố chính để thúc đẩy lực mua của người tiêu dùng – 90% người tiêu dùng ở trong báo cáo của năm 2019 và 2020 đều cho rằng giá tiền là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc mua sắm. Tuy nhiên, tính an toàn – cho tới gần đây mới xuất hiện – đã trở nên đồng quan trọng như giá cả. Đối với người tiêu dùng, an toàn cho cả bản thân lẫn người khác, an toàn thực phẩm và kể cả tính an toàn cho những người chuẩn bị thực phẩm cũng được chú ý nhiều, với hơn 85% người tiêu dùng quan tâm đến những tiêu chí này.

Những tiêu chí khác, ví dụ như sự tiện lợi, nhãn hiệu rõ ràng, thực phẩm tươi trồng ở địa phương, những mối lo ngại về lãng phí thực phẩm; đây từng là những xu hướng nổi lên trước đại dịch, giờ đây đã không còn là những ưu tiên hàng đầu nữa. Mặc dù 1 số lượng lớn những người tiêu dùng vẫn coi đây là những yếu tố quan trọng, những người dùng trên đã chấm điểm thấp hơn những năm trước trên thang điểm ưu tiên. Tuy nhiên, không vì thế mà các nhà sản xuất thực phẩm nên lơ là trong những vấn đề trên, khi mà tới hơn 70% vẫn coi đây là những yếu tố quan trọng đối với người tiêu dùng.

Thay đổi trong tính cách người tiêu dùng sau Covid-19

Không phải khách hàng nào cũng giống nhau; mỗi tệp khách hàng lại có 1 đặc tính khác nhau. Để có thể tìm hiểu kĩ hơn về các nhóm người tiêu dùng mới, chúng tôi đã tiến hành phân tích thống kê dựa trên các phản hồi liên quan đến tần suất mua sắm, lượng thực phẩm mua, nhận thức về giá cả, các kênh bán hàng, căng thẳng khi mua sắm, và kinh nghiệm sau những lần cháy hàng. Sau 1 hồi, chúng tôi kết luận có 2 phân khúc khách hàng riêng biệt: truyền thống hiện đại.

Truyền thống:

  • 60% số người trả lời khảo sát
  • Thường là những khách hàng lớn tuổi hơn, thu nhập ít hơn

Hiện đại:

  • 405 số người trả lời khảo sát
  • Thường là những gia đình trẻ tuổi, khá giả, đa chủng tộc

Những nhà phân phối thực phẩm đã quen với các đặc tính của những khách hàng truyền thống, vì vậy trong báo cáo này chúng ta sẽ tập trung đến phân khúc Hiện đại

Thấu hiểu nhóm khách hàng Hiện Đại

Nhóm khách hàng này vừa là khởi nguồn tạo ra sự gián đoạn và vừa là nguồn thúc đẩy đổi mới cho ngành thực phẩm tươi sống. Nhóm khách hàng này là câu trả lời đằng sau những xu hướng đang nổi lên rất nhanh ở trong ngành thực phẩm. Người tiêu dùng hiện đại là một nhóm khách hàng trẻ, đại diện cho lớp tiêu dùng chủ lực trong tương lai và họ đã có 1 nền tảng tài chính khá giả  ở trước mắt. Vì vậy, thấu hiểu được người tiêu dùng và tìm cách để có thể nắm bắt nhu cầu của họ có thể sẽ là chìa khóa để cạnh tranh và mở ra tăng trưởng trong tương lai.

Người tiêu dùng hiện đại ưu tiên thực phẩm tươi

Sự ủng hộ đối với thực phẩm tươi của lứa khách hàng mới trên có thể được thấy qua các ví dụ hữu hình và vô hình. Họ sẵn chi trả nhiều hơn cho thực phẩm tươi (75% so với 62% người dùng truyền thống), và nó dựa trên các ảnh hưởng sau đại dịch; khi được so sánh với cùng nhóm người tiêu dùng năm 2019, chỉ có 6% số người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm tiền cho thực phẩm tươi. Người tiêu dùng hiện đại cũng mua nhiều thực phẩm hơn, với gần gấp đôi số người trả lời rằng họ mua nhiều thực phẩm tươi hơn so với thời gian trước (50% so với 27% người dùng truyền thống).

Họ theo đuổi một loại tiện lợi ‘mới’

Trước đại dịch, tính tiện lợi bao gồm tiết kiệm thời gian và sức lực, tuy nhiên, tính tiện lợi giờ đây không còn quá nặng nề về thời gian mà liên quan tới giảm thiểu stress những lúc có thể. Người tiêu dùng hiện tại giờ đã có thêm nhiều thời gian ở nhà, ít phải đi lại nhiều, vì vậy họ dành nhiều thời gian hơn cho việc mua thực phẩm tươi theo nhiều cách khác, để giảm thiểu việc stress mỗi lần phải di chuyển đến siêu thị.

Trong khi người dùng truyền thống hầu hết đi mua sắm ở siêu thị và chợ, người tiêu dùng hiện đại tối ưu hóa nhiều kênh mua bán khác nhau để có thể đi chợ (hình 3). Đáng chú ý, hơn 68% trong số những người trên mua thực phẩm tươi, so với chỉ 9% người tiêu dùng truyền thống. Những người đặt hàng online cực kỳ quan tâm tới việc những người mua hàng hộ họ (thông qua dịch vụ) có thể chọn ra những món hàng tươi sẵn có trong siêu thị (68% số người tiêu dùng). Đây là bước ngoặt lớn đối với ngành thực phẩm, phá bỏ những rào cản định kiến về việc tự tay đi chợ để chọn thực phẩm cho mình.

Để tìm hiểu kĩ hơn về loại tiện lợi ‘mới’ này, ta có thể thấy người tiêu dùng quan tâm nhất tới trào lưu ‘hộp quà subscription box’, bao gồm những mặt hàng thực phẩm thiết yếu được gửi tới nhà hàng tháng (59% so với 26% người dùng truyền thống).

Phản ứng khác trước việc hết hàng

Khi đối diện với nguy cơ cháy hàng hoặc thiếu thực phẩm tươi, người dùng hiện đại thường thay thế trực tiếp với 1 mặt hàng khác trong cùng thể loại thực phẩm tươi. Khi họ mua thực phẩm tươi thay thế, họ thà không mua gì và quay lại lần sau nếu không có mặt hàng theo nhu cầu (34%). Đối với việc mua thực phẩm đông lạnh thay thế, tỉ lệ họ đi mua cũng tương đương với những người tiêu dùng truyền thống (27 so với 30%).

Những người dùng hiện đại cũng rất thoải mái với việc thử các sản phẩm mới. Họ tỏ ra hài lòng với các sản phẩm thay thế (64% so với 36% người dùng truyền thống), qua đó là một đối tượng tiềm năng có thể dễ dàng tác động để hình thành các thói quen mua sắm mới. Bù lại, việc đó sẽ làm cho việc dự đoán được nhu cầu của tệp khách hàng này trở nên khó đoán hơn.

Ý tưởng trong tương lai cho ngành thực phẩm tươi sống

Giữ thực phẩm thật tươi: Với việc khách hàng ngày càng dành nhiều thời gian cho mỗi chuyến mua sắm, điều quan trọng các siêu thị cần chú ý đó là giữ cho thực phẩm tươi lâu nhất có thể. Các siêu thị có thể hợp tác với các đối tác chuỗi cung ứng, xem xét việc giao hàng liên tục và lượng thực phẩm mỗi chuyến giao hàng ít đi, sử dụng các hệ thống phân tích dữ liệu để có thể tính toán một cách hợp lý thời gian từ lúc nhận hàng đến lúc người tiêu dùng mua hàng về nhà. Việc áp dụng biện pháp trên sẽ giúp kéo dài thời gian tuổi thọ tươi sống của thực phẩm. Ngoòa ra, các siêu thị có thể hướng dẫn người tiêu dùng bằng cách đưa ra các lời khuyên về tuổi thọ và độ tươi của sản phẩm, sử dụng các công nghệ tiên tiến. 

Tránh việc hết hàng: Nghe có vẻ như là điều hiển nhiên, tuy vậy, hiện tại đề phòng chuẩn bị để không bị hết hàng là điều quan trọng nhất. Đối với những khách hàng chỉ đi siêu thị 1-2 lần trong tuần, việc thường xuyên hết hàng có thể khuyến khích họ đổi siêu thị khác để tiếp tục mua sắm. Những nhà phân phối thực phẩm đang tập trung vào những sản phẩm thiết yếu và đang cắt giảm lượng hàng hóa khác để tối ưu hệ thống bán lẻ của mình, tuy vậy cháy hàng vẫn là điều khó có thể tránh khỏi. Đoán trước được thói quen mua sắm của các tệp khách hàng tiêu dùng, các nhà phân phối cần tận dụng điều này để có thể tác động lên hành vi mua sắm của khách hàng để tìm kiếm sản phẩm thay thế phù hợp, kể cả khi mua thực phẩm đông lạnh để thay thế.

Xây dựng một hình ảnh ‘tươi’: Các nhà phân phối thực phẩm và siêu thị cần tạo ra một mối liên kết thương hiệu với ý tưởng ‘tươi’, bằng cách nhấn mạnh giá trị về sự tươi sạch làm giá trị cốt lõi của họ. Những ứng dụng hiện tại đã cho phép khách hàng có thể xây dựng một hồ sơ cá nhân về những ưu tiên của họ đối với thực phẩm, qua đó có thể đưa ra những lời khuyên bổ ích cho khách hàng khi mua thực phẩm tươi trên ứng dụng.

Tiên phong áp dụng những phát kiến mới: Những nhà phân phối thường lựa chọn để quảng cáo các loại thực phẩm tươi sống khi vào mùa. Tuy nhiên, với việc mua hàng online, việc tương tác với khách hàng sẽ trở nên khó khăn hơn; khách hàng thường lựa chọn nút ‘mua lại’ để mua sản phẩm mà không cần suy nghĩ quá nhiều. Tiềm năng để kích thích trí tò mò của người tiêu dùng hiện đại là rất lớn, khi những người dùng trên thường có xu hướng khám phá những loại thực phẩm và nhãn hiệu khác nhau. Việc các xu hướng như hộp quà ‘subscription box’ đang nổi lên hay các cửa hàng có thể đưa ra lời khuyên mua sắm, dựa trên những loại thực phẩm tươi nhất trong ngày có thể sẽ giúp cải thiện doanh thu bán hàng rất nhiều trong khoảng thời gian dịch bệnh. 


Bài viết liên quan

ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN
TỪ BLOG CỦA CHÚNG TÔI

Luôn cập nhật những kiến thức và
tin tức mới nhất về Marketing và
Data Analysis


    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    cMetric – A Social Listening Platform